Gần đây mỗi lần mở máy tính, tôi luôn có cảm giác dữ liệu thí nghiệm đã bị ai đó động vào, nhưng mãi vẫn không tìm ra thủ phạm.

Ngay trước thềm xét giải thưởng quốc gia, máy tính lại một lần nữa báo rằng phần dữ liệu tôi đã “gài mìn” bị sao chép, khóe môi tôi không kìm được mà cong lên.

Trong bộ dữ liệu về tỷ lệ ức chế nấm đó, tôi đã bịa ra một nhóm đối chứng vốn dĩ không hề tồn tại.

Hai tuần sau, trưởng khoa tìm đến gặp thầy hướng dẫn của tôi, đưa cho tôi một tờ thông báo xử lý.

“Vi phạm đạo đức học thuật, ghi lỗi kỷ luật, phải làm kiểm điểm trước toàn thể giảng viên và sinh viên trong khoa.”

Tôi còn chưa kịp phản ứng thì trưởng khoa lại nói tiếp:

“Bên kia đã tố cáo em gian lận dữ liệu, nhà trường vừa họp xong, chuẩn bị hủy tư cách xét thưởng, toàn bộ học bổng đã nhận trước đó cũng phải hoàn trả.”

Tốt thật đấy, tên trộm còn dám trở mặt cáo buộc ngược tôi!

Nghĩ tôi dễ bắt nạt chắc?

1

Không chỉ học bổng lần này bị hủy, mà còn phải trả lại cả những đợt đã nhận trước đó.

Từ khi ba tôi lâm bệnh, nhà tôi đã vay mượn khắp nơi.

Học bổng học kỳ này là hy vọng cuối cùng để lo chi phí phẫu thuật.

Giờ thì khác nào lấy mạng tôi?

“thầy Tôn, em có thể biết người tố cáo là ai không ạ?”

Trưởng khoa đẩy gọng kính: “Thông tin người tố cáo cần được bảo mật.”

Tôi siết chặt tay.

Dữ liệu thí nghiệm của tôi bị động chạm đến ba bốn lần, lần nào tôi cũng báo lên trường, nhưng đều bị phớt lờ với lý do “phòng thí nghiệm người ra vào nhiều” hay “không xác định được.”

Tôi bày mìn để cảnh báo, thế mà kẻ ăn cắp dữ liệu lại dám đổ tội cho tôi.

Nực cười!

“Thầy nghĩ em thật sự không đoán được là ai sao?”

“Người lấy trộm dữ liệu của em chắc đem đi tham gia cuộc thi gì đó rồi phải không? Không thì cô ta tố cáo em làm gì?”

Với đầu óc của một kẻ trộm dữ liệu, chắc cũng chẳng phát hiện ra lỗi sai trong nhóm đối chứng tôi bịa.

Thầy hướng dẫn – thầy Lão Trương – khẽ thở dài.

“Một chuyện là một chuyện, cô ta tố em vi phạm học thuật, nhà trường có quyền điều tra lại toàn bộ hồ sơ trước đây.”

“Nếu trong luận văn của em thực sự có thông tin sai lệch, thì bất kể ai lấy cắp dữ liệu, em vẫn bị xử lý.”

“Thế còn việc cô ta ăn cắp dữ liệu thì không bị xử lý gì sao?” Tôi phản bác.

Trưởng khoa lật tài liệu trên tay, sắc mặt đã hơi mất kiên nhẫn.

“Cô sinh viên, tôi khuyên em nên chấp nhận xử lý nội bộ đi. Bên kia mới yêu cầu nhà trường xử lý trong khoa, chưa gửi lên Ủy ban đạo đức học thuật, đã là nương tay lắm rồi.”

Tôi cười lạnh, nhìn thẳng vào mắt trưởng khoa.

“Chưa điều tra rõ mà đã định tội em? Chỉ dựa vào lời của một kẻ trộm dữ liệu?”

Trưởng khoa nhíu mày, thầy Trương vội vàng xoa dịu.

“Tiểu Trần, em nói chuyện kiểu gì vậy? Nhà trường đã cố gắng giúp em ém chuyện này xuống rồi, em cứ làm theo đi, đừng tự cắt đường lui của mình.”

Tôi đã nhận ra từ năm hai đại học: sinh viên nghèo muốn đứng vững thì phải có hoặc là quan hệ, hoặc là thực lực.

Quan hệ tôi không có, nhưng thực lực thì tôi không thiếu.

Tôi luôn chăm chỉ làm thí nghiệm, viết luận văn, mới có thể ngồi vững vị trí đầu bảng và giành được đủ loại học bổng, trợ cấp.

Dữ liệu thí nghiệm ấy, đến nhắm mắt tôi cũng có thể đọc vanh vách.

Thấy tôi im lặng, thầy tưởng tôi đã mềm lòng, liền dịu giọng:

“Thực ra nhà trường cũng chỉ muốn dập yên dư luận nên mới hủy học bổng của em.”

“Thầy biết em là học trò tốt. Thế này nhé, em cứ viết bản kiểm điểm trước, đợi qua đợt này thầy sẽ xin cho em làm trợ lý nghiên cứu, mỗi tháng cũng được hơn một ngàn tệ…”

Tôi nhìn họ hồi lâu, cuối cùng gật đầu.

“Được, em nhận. Còn cần làm gì nữa không ạ?”

thầy Tôn thở phào nhẹ nhõm, lập tức đưa ra một tờ quyết định xử lý.

“Em ký tên vào đây là được. Học bổng phải chuyển trả lại cho nhà trường trước thứ sáu tuần sau. Bản kiểm điểm thì gửi lại cho tôi xem trước.”

Tôi gật đầu nhận bút: “Được, em ký.”

Nhưng tôi không vội, mắt nhanh chóng lướt qua nội dung tờ quyết định.

Khi thấy cụm từ “cố ý gian lận dữ liệu,” nét mặt tôi trầm xuống: “thầy Tôn, chỗ này không được đâu ạ. Sau này em còn phải thi cao học, thế này ảnh hưởng lớn lắm.”

“Chỉ là làm theo quy trình thôi, em ký nhanh đi.” Trưởng khoa hối thúc.

“Không được, đoạn này nhất định phải sửa lại, sửa xong em sẽ ký ngay.”

Thấy tôi kiên quyết, ông ta miễn cưỡng gật đầu.

“Được được, nhưng em nhớ chuyển lại tiền học bổng sớm.”

“Em cần xác nhận lại tài khoản nhà trường, kẻo chuyển nhầm.” Tôi tỏ vẻ cẩn trọng.

Trưởng khoa ra hiệu cho cán bộ phụ trách tra thông tin.

Cán bộ nọ không tình nguyện lắm, mở bảng lên, kéo xuống ba lần.

Tôi ngồi đúng vị trí có thể thấy được màn hình—ở cột ghi chú có dòng chữ nhỏ: “Tiền thưởng đặc biệt.”